Wybór odpowiedniego miejsca na nocleg w lesie jest bardzo ważny. Od tego zależy, czy noc spędzimy spokojnie, wyśpimy się i czy - w zależności od scenariusza - nie przyciągniemy niepotrzebnej uwagi zwierząt lub ludzi.

Poznaj kilka podstawowych zasad, które pomogą Ci wybrać dobre miejsce na nocleg w lesie i spędzić noc w możliwie komfortowych oraz bezpiecznych warunkach. Poniższe wskazówki przedstawiłem w kolejności od najważniejszych do mniej istotnych.

Kiedy zacząć szukać miejsca na nocleg w lesie

Miejsce na nocleg w lesie należy znaleźć i zacząć przygotowywać przed zapadnięciem zmroku.

Najpierw określ ile masz czasu do zorganizowania schronienia. Jeśli nie masz zegarka ani nie wiesz, o której zapada zmrok, możesz użyć metody dwóch dłoni, aby oszacować pozostały czas do zachodu słońca.

Od ilości czasu i sił zależy rodzaj schronienia, jakie będziesz w stanie przygotować.

Pamiętaj również, że nocą dźwięki niosą się znacznie dalej. Jeśli nie chcesz przyciągać niechcianej uwagi, zastanów się czy chcesz wykonywać głośne prace po zmroku.

Nawet jeśli posiadasz mocną latarkę, która umożliwiłaby wykonanie części pracy w nocy, warto się zastanowić czy jej używać. Jest to zasób, który może okazać się przydatniejszy w innych okolicznościach.

Oceń swoje możliwości przed rozbiciem obozu

Zanim wybierzesz miejsce na nocleg w lesie, oceń swoje możliwości.

Zastanów się:

• jak jesteś ubrany

• jakie będą warunki pogodowe w nocy

• czy posiadasz tarp, namiot lub inny sprzęt do budowy schronienia

Pomocne mogą być nawet bardzo proste rzeczy, takie jak:

• worek na śmieci

• plandeka budowlana

• folia lub reklamówki

• ponczo przeciwdeszczowe

• kijki trekkingowe

To, co masz przy sobie, będzie w dużej mierze decydowało jakiego miejsca na nocleg będziesz szukał w lesie.

Wykorzystaj ukształtowanie terenu

Podczas wyboru miejsca na nocleg w lesie warto wykorzystać naturalne elementy otoczenia.

Rodzaj elementów, na które będziesz zwracał uwagę zależy od:

• rodzaju schronienia (tymczasowe lub wielodniowe)

• pory roku (np. zimą nocleg w hamaku może być bardzo wychładzający)

Dobrym miejscem na rozbicie obozu mogą być elementy, które zapewniają częściową ochronę przed wiatrem lub opadami.

Przykłady takich miejsc:

• wykrot drzewny

• powalony pień lub konar

• skupiska krzewów lub młodych drzew

• pagórki

• struktury skalne

• ruiny

Powalony konar może posłużyć np. jako kalenica szałasu lub ściana schronienia.

Jeśli w Twoim otoczeniu nie ma naturalnych osłon, warto wybrać miejsce ze względu na dostępność opału lub materiałów konstrukcyjnych do budowy schronienia.

Unikaj miejsc uczęszczanych przez zwierzęta

W Polsce (poza obszarami zamieszkanymi przez niedźwiedzie) dzikie zwierzęta bardzo rzadko stanowią zagrożenie dla biwakujących ludzi.

Może się jednak zdarzyć, że w nocy przypadkowo natrafią na Twój obóz. Dlatego wybierając miejsce na nocleg w lesie zwróć uwagę na ślady ich obecności.

Unikaj miejsc takich jak:

• babrzyska dzików

• rykowiska jeleni

• wydeptane ścieżki zwierząt

• okolice paśników

• miejsca odstrzału zwierzyny

• sąsiedztwo ambon myśliwskich

Sprawdź również czy w pobliżu nie ma:

• odchodów zwierząt
• świeżych tropów
• jakichkolwiek innych śladów obecności zwierząt

Nie rozbijaj obozu bezpośrednio przy wodzie. Zwierzęta często przychodzą tam do wodopoju. Dodatkowo w takich miejscach pojawiają się wilgoć, chłód i mgły.

Zachowaj przynajmniej 50 metrów odstępu od brzegu wody.

Pamiętaj również, aby szczelnie zamykać swoje jedzenie i nie pozostawiać go na zewnątrz obozu.

Resztek jedzenia nie wyrzucaj w pobliżu obozowiska ani w jego okolicy. Zapach pożywienia może przyciągnąć zwierzęta nawet z dużej odległości.

W razie jakbyś został obudzony w nocy przez dzikie zwierzęta, nie panikuj. Zawsze możesz odstraszyć je za pomocą gwizdka.

Na co zwrócić uwagę przed rozbiciem obozu

Bezpieczeństwo

• sprawdź czy nad obozem nie wiszą niebezpieczne gałęzie lub konary które mogą spaść podczas silniejszego wiatru

• sprawdź teren w poszukiwaniu mrowisk

• unikaj stromych zboczy, osuwisk i luźnej ziemi

Ukształtowanie terenu

Sprawdź ukształtowanie terenu i spróbuj określić gdzie będzie spływać lub gromadzić się woda w razie opadów.

Ponadto pamiętaj, że jaskinie to złe miejsce na nocleg.
Często są zimne, wilgotne i mogą być miejscem schronienia zwierząt. Korzystaj z nich tylko w ostateczności.

Komfort noclegu

• wybierz miejsce w miarę równe i suche

• usuń z podłoża kamienie, gałęzie i korzenie

• dobrze, aby głowa podczas snu była lekko podniesiona względem nóg

• miękkie podłoże jest wygodniejsze – mech, ściółka lub igliwie

Otoczenie

• nie rozbijaj obozu w bezpośrednim sąsiedztwie szlaków turystycznych

• jeśli masz na to wpływ, ustaw ścianę schronienia prostopadle do kierunku wiatru

• dobrze jest mieć dostęp do wody, opału oraz porannego słońca

Szybka checklista przed rozbiciem obozu

Przed rozbiciem obozu w lesie możesz użyć krótkiej checklisty:

• Czy mam wystarczająco dużo czasu do zmroku?

• Czy miejsce nie jest uczęszczane przez zwierzęta?

• Czy nie znajduje się zbyt blisko wody?

• Czy nad obozem nie ma martwych gałęzi?

• Czy teren jest suchy i nie zbiera się w nim woda?

• Czy podłoże jest równe i wygodne do spania?

• Czy miejsce nie znajduje się przy szlaku turystycznym?

• Czy obóz będzie osłonięty od wiatru?

• Czy w pobliżu jest dostęp do wody, opału i porannego słońca?

Aspekty prawne noclegu w lesie

Jeśli nie znajdujesz się w sytuacji zagrażającej zdrowiu lub życiu, upewnij się że rozbijasz obóz w miejscu, w którym jest to dozwolone.

W Polsce większość lasów należy do Skarbu Państwa i jest zarządzana przez Lasy Państwowe. Obowiązują w nich określone zasady.

W wielu miejscach nocleg w lesie jest możliwy w ramach programu „Zanocuj w lesie”. Warto wcześniej sprawdzić mapę obszarów, w których biwakowanie jest dopuszczone.

W innych miejscach nocleg w lesie może wymagać zgody właściciela terenu lub nadleśnictwa.

Pamiętaj również, że rozpalanie ognia w lesie jest co do zasady zabronione poza wyznaczonymi miejscami. Dotyczy to również kuchenek gazowych.

Jeśli planujesz ognisko, upewnij się że masz do tego prawo i robisz to w bezpiecznym miejscu. Zawsze sprawdź także aktualny stopień zagrożenia pożarowego.

Szanuj przyrodę i pozostaw miejsce biwaku w takim stanie, w jakim je zastałeś. Stosuj zasadę Leave No Trace.

Seria warto wiedzieć zawiera przydatną wiedzę z zakresu survivalu, outdooru i bushcraftu. Omawiam podstawowe zasady, praktyczne wskazówki i informacje, które mogą przydać się podczas pobytu w terenie. Zobacz pozostałe artykuły z tej serii.