Wszelkiego rodzaju pojazdy i maszyny na świecie wykorzystują trzy podstawowe rodzaje paliwa: benzynę, olej napędowy oraz gaz LPG. W sytuacji survivalowej przydatna może się okazać umiejętność rozróżnienia tych rodzajów paliwa. Nie mogą być one stosowane zamiennie, a użycie niewłaściwego paliwa w danym typie silnika szybko unieruchomi i prawdopodobnie uszkodzi pojazd.

Jeśli chodzi o gaz, to w przeciwieństwie do paliw płynnych nie istnieją łatwe ani bezpieczne sposoby na jego pozyskanie czy transfer z pojazdów. Natomiast jeśli wiesz, że dany pojazd pracuje na gazie, najprawdopodobniej pozyskasz z niego benzynę – choć instalacje gazowe można czasem znaleźć także w silnikach Diesla, jest to rzadkie zjawisko.

Mimo że ze względu na źródło paliwa można w niektórych przypadkach być niemal pewnym, z czym mamy do czynienia, nie zawsze jest to oczywiste. Przykładowo, niemal wszystkie skutery i motocykle są zasilane benzyną, a ciężarówki – olejem napędowym. Z drugiej strony, w terenie możesz natrafić na nieoznaczony kanister lub inny zbiornik z paliwem, którego pochodzenia nie da się od razu ustalić.

Jak odróżnić benzynę od oleju napędowego

Oba te paliwa różnią się wieloma cechami, które można stosunkowo łatwo określić. Ze względu na ich liczbę przedstawiam je w postaci tabeli. Istnieje wiele innych różnic, jednak poniższe są najłatwiejsze do zapamiętania i najbardziej charakterystyczne.

Jak rozpoznać paliwo w 10 sekund

Jeśli nie masz czasu na dokładne oględziny, najłatwiej oprzeć się na trzech szybkich testach: zapachu, lotności i tłustości.

1. Powąchaj paliwo
   Benzyna ma zapach ostry, lotny i „chemiczny”. Olej napędowy pachnie ciężej, bardziej oleiście i mniej drażniąco, jest delikatniejszy.
2. Sprawdź, jak szybko paruje
   Benzyna paruje bardzo szybko. Jeśli niewielka ilość cieczy po chwili niemal znika, to mocna poszlaka, że masz do czynienia właśnie z nią. Olej napędowy utrzymuje się znacznie dłużej.
3. Zobacz, czy zostawia tłusty ślad
   Benzyna jest „sucha” i zwykle nie zostawia wyraźnego filmu. Olej napędowy jest wyraźnie bardziej tłusty, lepki i zostawia oleisty nalot na skórze lub powierzchni.

W praktyce:

• ostry zapach + szybkie parowanie + brak tłustego śladu = najpewniej benzyna

• cięższy zapach + wolne parowanie + tłusty film = najpewniej olej napędowy

Taki szybki test nie zastępuje pełnej identyfikacji, ale w wielu sytuacjach terenowych jest wystarczający.

Jeśli będziesz mieć kiedyś możliwość, warto zawczasu zapoznać się z oboma rodzajami paliwa i sprawdzić, czy potrafisz je rozróżnić.

Bardzo ważne: jeśli kiedykolwiek będziesz chciał użyć paliwa jako rozpałki, nie wylewaj go bezpośrednio do ogniska ani nie polewaj nim gałęzi czy innego materiału palnego. Zamiast tego użyj starej szmatki, kawałka gazety lub podobnego materiału, nasącz go paliwem i podpal, trzymając na końcu gałęzi lub pręta. Szczególnie uważaj w przypadku benzyny – jej opary są silnie łatwopalne.

Rozpoznawanie paliwa na podstawie źródła

Czasem już samo źródło pozwala z dużą dozą pewności określić typ paliwa.

Najczęściej benzynowe są:

• motocykle, skutery i quady rekreacyjne

• piły łańcuchowe, kosy i kosiarki spalinowe

• agregaty prądotwórcze małej mocy

• skutery wodne

• małe łodzie z silnikiem zaburtowym

• samochody sportowe

• niektóre urządzenia budowlane (np. zagęszczarki lub duże piły do kostki brukowej)

Najczęściej dieslami są:

• ciężarówki, TIR-y, autobusy i samochody dostawcze

• ciągniki, kombajny i inne maszyny rolnicze

• koparki i duże maszyny budowlane

• lokomotywy spalinowe

• statki i duże jednostki pływające

• generatory przemysłowe

Uwaga: niektóre statki pracują na mazucie, czyli ciężkim paliwie okrętowym – nie należy go mylić z klasycznym olejem napędowym.

Niejednoznaczne przypadki:

• samochody osobowe

• pickupy

• SUV-y

• małe łodzie

Dlatego czasem warto umieć rozpoznać typ silnika, a nie tylko źródło paliwa.

Jak odróżnić pojazd benzynowy od Diesla

Najprościej: samochody osobowe często mają pod klapką wlewu paliwa oznaczenie rodzaju paliwa, choć nie jest to regułą. Wielu producentów umieszcza także na tylnej klapie oznaczenia typu silnika, np. TDI, TFSI, dCI itd. Jeśli masz dostęp do komory silnika pojazdu, a silnik posiada plastikową, ozdobną osłonę, znajdziesz tam też zwykle oznaczenie silnika oraz czasem jego pojemność skokową. Zazwyczaj skróty zawierające literę D oznaczają silnik Diesla.

Nie zawsze można jednak polegać jedynie na oznaczeniach producenta, wobec czego warto wiedzieć trochę więcej na temat samych cech charakterystycznych obu silników.

Ważna informacja: dźwięk silnika zawsze oceniaj na zewnątrz samochodu. Nowoczesne samochody z silnikiem Diesla, zwłaszcza z wyższej półki, posiadają skuteczne wygłuszenia w środku, które mogą zmylić cię co do typu silnika.

Tak wygląda kontrolka grzania świec żarowych, po której jednoznacznie zidentyfikujesz samochód z silnikiem Diesla.
(źródło: Moto Interia)

Rozpoznawanie silnika po wyglądzie

Rozpoznanie rodzaju silnika po wyglądzie to trudniejsze zadanie, lecz nie jest niemożliwe. Na pierwszy rzut oka mamy do czynienia z chaotycznym połączeniem rurek, gumy i metalu, lecz oba te silniki posiadają pewne cechy charakterystyczne. W praktyce jednak, znając powyższe cechy z tabel, nie będziesz zmuszony do identyfikacji jednostki po jej częściach składowych. Pierwotnie planowałem stworzyć osobną tabelę dotyczącą wyglądu silników, jednak osoby znające poszczególne elementy zwykle i tak potrafią od razu rozpoznać typ jednostki. Warto jednak znać kilka prostych wskazówek:

Turbosprężarka i intercooler

Większość współczesnych silników Diesla posiada turbosprężarkę oraz intercooler, czyli chłodnicę powietrza doładowującego. Turbina ma charakterystyczny kształt „ślimaka”, posiada widoczne łopatki i jest połączona z kolektorem wydechowym. Czasem trzeba zajrzeć za silnik aby ją odnaleźć, producenci bowiem umieszczają je w różnych miejscach i nie ma tu reguły. Intercooler często znajduje się z przodu pojazdu, w pobliżu chłodnicy i wygląda podobnie.

Uwaga: wiele nowoczesnych silników benzynowych również posiada turbodoładowanie (szczególnie Volkswagen i Audi), więc nie jest to jednoznaczna wskazówka.

Tak wygląda turbosprężarka.
(Źródło: Deler.pl)

Świece zapłonowe

Silnik benzynowy zapala mieszankę dzięki świecom zapłonowym, których diesel nie posiada. Każdy cylinder w typowym silniku benzynowym ma jedną świecę zapłonową. Często można zauważyć przewody zapłonowe lub cewki zapłonowe.

Układ paliwowy

Silnik Diesla wymaga pompy wysokiego ciśnienia oraz metalowych przewodów paliwowych prowadzących do wtryskiwaczy. W silnikach benzynowych przewody paliwowe są zwykle gumowe lub plastikowe, a filtry paliwa są mniejsze i prostsze.

Miska olejowa

Dwusuwowe silniki są zawsze zasilane benzyną. Ich cechą charakterystyczną jest m.in. brak miski olejowej pod silnikiem. Pamiętaj jednak że paliwo do tych silników zawiera zawsze niewielką domieszkę oleju silnikowego. Na silnik czterosuwowy nie ma to jednak większego wpływu i jak najbardziej może być on zasilany takim paliwem.

Średnica wlewu paliwa

Średnica wlewu paliwa w silnikach Diesla jest większa, co może sprzyjać przypadkowemu wlaniu benzyny. W drugą stronę jest to trudniejsze (wobec czego ten rodzaj pomyłki zdarza się statystycznie o wiele rzadziej), bowiem pistolet dystrybutora ON nie zmieści się we wlewie samochodu napędzanego benzyną.

Podsumowanie

Choć dla wielu rozpoznanie paliwa nie jest trudne a może wręcz banalne, nie wszyscy posiadają tę wiedzę. Wraz z właściwościami paliwa może być ona jednak dla niektórych przydatna w sytuacji survivalowej. Warto zapoznać się osobiście i przyjrzeć się każdemu rodzajowi paliwa, aby móc w razie potrzeby szybko, poprawnie i jednoznacznie je zidentyfikować. Pamiętaj bowiem że jak już wspomniałem na początku, silnik benzynowy nie będzie działał na oleju napędowym oraz analogicznie - Diesel na benzynie. Może być to wręcz szkodliwe dla silnika, a przepłukanie układu paliwowego jest niemożliwe w warunkach survivalowych. Taki pojazd staje się zatem całkowicie niesprawny jako środek transportu.

Seria warto wiedzieć zawiera przydatną wiedzę z zakresu survivalu, outdooru i bushcraftu. Omawiam podstawowe zasady, praktyczne wskazówki i informacje, które mogą przydać się podczas pobytu w terenie. Zobacz pozostałe artykuły z tej serii.